ru0uchat

Thực đơn cho buổi tối

Posted on: 25/11/2008

Tôi đã để ý mọi người trong những lúc về đến nhà, mà ngay cả tôi cũng vậy: vừa mở cửa, có khi chưa thay quần áo là đã vồ lấy cái điều khiển bật tivi lên.

Chẳng phải là có soap-opera nào hấp dẫn trên VTV3 hay dò kết quả sổ xố đài Hà Nội lúc 7 giờ tối, cũng không phải là có thông báo khẩn cấp sóng thần gì lúc đó. Chỉ là vì, bật lên cho nó vui nhà!
Giả dụ thật lòng, học trò làm bài văn cô giao “em hãy tả lại buổi tối ấm cúng ở gia đình em”, thì chắc phải viết “nhà em chẳng ai nói gì, bố đi làm về mặt mũi vô cảm, mẹ làm bếp chỉ nghe tiếng dằn mạnh của dao băm xuống thớt, thế nhưng khi chiếc tivi được bật lên, bầu không khí gia đình bỗng như vui vẻ hẳn”. Thế nên cái tivi, tức cái vô tuyến mới thực là đắc địa lúc này.Như thế thì tivi với các chương trình truyền hình khác nào một ông tiên với cây gậy thần, vừa mở ra là đã đem lại cả một không khí đáng yêu cho gia đình. Bố muốn tin tức, có. Mẹ muốn thỏa ước phiêu lưu, có. Con muốn được phổ biến kiến thức, cũng có nốt. Không chỉ đắc địa về mặt âm thanh, đi sâu vào mức độ ảnh hưởng, với sự có mặt thường trực bằng hình ảnh, thì trong đời sống tâm lý viên chức thành thị, quyền năng của “ông tiên” này thật ghê gớm.
Ở Hà Nội, nếu nối cáp thì có đến gần chục kênh, nhưng đá qua đá lại thấy sao đang online trên VTC  lại thấy đang hát trên chương trình âm nhạc do Mê Linh Plaza tài trợ trên VTV3, cũng bài đó, cũng đoạn đó ca sĩ giơ tay lên chứng tỏ mình đã dùng khử mùi được quảng cáo xen giữa giờ phát sóng. Đại khái tỉ lệ phim thế này. Nhiều nhất là Trung Quốc, nhưng phải biết là tính cả dài tập Mãn Thanh Đại lục, điều tra tham nhũng Quảng Châu, chưởng hài Hồng Kông, phong ba thời Dân Quốc hồi cố Đài Loan, ngây thơ tình tay ba Tàu hải ngoại nơi quốc đảo Sư Tử. Nghĩa là nhân vật chính là gốc Tàu, chiếm 40%. Tuy đến sau nhưng phim Hàn Quốc chẳng mấy chốc đã cạnh tranh dữ dội về khán giả với phim Tàu. Phim Hàn gần như độc chiếm khoản phim tình yêu lãng mạn. Rồi đến Mỹ và những nước nói tiếng Anh, không nhiều khán giả bằng nhưng được cái luôn ổn định. Còn lại một góc “giờ vàng cho phim Việt”, quảng cáo ít, xem cho phải đạo. Đó là chưa nói đến các kênh như trên khắp thế giới này đều xem, từ CNN, TV5 cho đến MTV, thậm chí một số kênh chiếu phim như HBO có bắn phụ đề Việt ngữ.
Trước đây một dạo, người ta sôi lên vì ở phố Hàng Bài, Tràng Thi hay lên Lạng Sơn, Lào Cai còn có chảo lậu hàng Trung Quốc, bắt được thêm vài chục kênh nữa, trong đó đã nháy nhó nhau là kênh 56 chiếu toàn phim tươi mát 24/24. Thế nên dù bị cấm, dù bị khoá mã phải dùng thẻ lậu mà các cửa hàng vẫn có khách hỏi mua nhộn nhịp.
Tivi chi phối thời gian sinh hoạt gia đình bạn, tất nhiên là khi ở nhà bên nhau, mắt nhìn về một hướng – màn hình. Không đùa được, chẳng phải là nhờ có truyền hình mà thành viên trong nhà hiểu nhau hơn, cả sở thích lẫn cái ghét bỏ? Trẻ thơ như búp trên cành, các cậu ấm cô chiêu còn đi mẫu giáo là độc giả trung thành từ lúc bắt đầu xem cho đến khi đi ngủ. Nhà ai có trẻ đang thời kỳ dỗ ăn đều đã biết, phải nhằm lúc phát quảng cáo là bón thúc cho thằng cu ăn mau mau chóng chóng. Chẳng cứ phải trẻ con, người lớn xem nhiều rồi cũng thuộc và đâm ra thích lúc nào không hay. Xem quảng cáo nhiều, phụ nữ nhạy cảm hơn về độ trắng của “làn da châu Á”, độ trắng của hàm răng đánh bằng kem P/S, độ trắng của tà áo dài giặt qua tám lần bằng bột “thai mới”, hay cô gái nào được các chàng trai ngoái đầu lại nhìn thì chắc chắn là vừa tắm bằng sữa Dove hay dùng Kotex White (lại trắng!) “siêu mỏng cánh”… Đàn ông lo mùi hôi miệng chưa kịp nhai Doublemint, hay đầu nhiều gầu chưa gội bằng Clear. Thế là truyền hình đã thành một hệ thống quy tắc cho giao tế xã hội.
Tivi có thể giữ chân người viên chức ở nhà hiệu quả nhất. Về đến nhà, bạn bị hút ngay vào mê hồn trận của những chương trình truyền hình, bạn khó lòng tắt ngang tivi để cho bầu không khí yên tĩnh, và cũng chẳng thoải mái nếu cố tình bỏ qua các chương trình nóng hổi để cầm một quyển sách nhiều chữ lên. Tivi đã làm hộ tất cả, bạn chỉ ngồi một cách thụ động và cứ thế, được ông tiên này êm ái đưa bạn đi từ bản tin này đến trò chơi kia, thiết lập một thói quen bình yên, mà dần làm yếu đi khả năng tìm kiếm, khả năng tự phát hiện và lật lại vấn đề. Xem tivi không bấm được nút dừng hay tua lại để bạn có thể nghĩ sâu hơn như khi đặt tờ báo xuống. Dù nhiều lúc tỏ ra không ưa cái của nợ này, nhưng xét xem, lúc ở nhà, cái phận viên chức của bạn đã làm được gì vui vẻ dễ chịu bằng cái tivi kia, chỉ mang lại niềm vui mà nếu không thích thì có thể tắt được ngay.
Những giờ đẹp của một ngày lại là những giờ tivi chiếu những thứ “hấp dẫn” nhất, và ở ta thì là lúc chiếu phim Hàn Quốc chẳng hạn. Để thỏa mãn những nỗi niềm dấm dứt vì yêu ai không thành, xoa dịu nỗi tiếc rẻ mất vụ làm ăn, lâng lâng êm ái cảnh thắng lợi huy hoàng đoạn kết, đã có phim truyền hình. Để đóng vai nhà quan sát khách quan tỉnh táo, chỉ trích tính phi logic hay dè bỉu cái sự ấu trĩ của nhà làm phim, cứ xem phim truyền hình. Là viên chức, bạn còn thất bại ở cuộc đời, bạn còn muốn xem. Càng sến, càng khiến bạn tạm quên đi sự yếu đuối của mình mà chốc lát có thể thành một đấng toàn năng. Việc cầm cái điều khiển bấm tanh tách cũng khiến bạn cảm thấy mình mạnh mẽ hơn đấy chứ!
Nghĩ đi nghĩ lại, có khi đặc sản truyền hình mang tính Việt nhất chính là phim truyền hình Việt Nam. Phim ta thế nào thì tôi cứ mượn cách đá bóng của cầu thủ Việt Nam để tả. Cầu thủ mình vốn đá thế này: thủ môn phát bóng cho hậu vệ biên, hậu vệ này chuyền ngang cho trung vệ, cầu thủ này chuyền cho tiền vệ trụ, tiền vệ này lại trả bóng cho hậu vệ cánh bên, hậu vệ này bèn lừa bóng bỏ cho tiền đạo. Sốt ruột quá, sút đi. Thì… tiền đạo bị đối phương lấy mất bóng. Trong khi đó các đồng đội vẫn chạy từ từ, hoặc là chẳng biết chơi không bóng như lời phàn nàn của ông huấn luyện viên Tây.
Giờ tôi mới tả lại cái phim tôi mới xem, và xem được đúng một mẩu có giống thế không: Chàng chạy vào sân trường. Em ơi. Chuyền bóng: Anh! Chàng nắm tay lái xe máy. Chuyền lại: Em học xong chưa? Nàng đung đưa cặp sách. Em học xong rồi. Nàng tiếp: Anh cũng nghỉ rồi à? Chàng mới giữ nhịp, đá tiếp: Ừ. Mình đi về thôi. Nàng chuẩn bị sút: Thế em đi lấy xe nhé. Chàng đỡ bóng: Anh ra cổng đợi em. Nàng chưa kịp co giò sút thì một, hai, ba, một cô bạn chạy chầm chậm từ trong lớp ra: Á à, bắt quả tang anh ả nhé. Người xem không hiểu đôi kia đã làm gì xấu, thì nữ nhân vật chính mới vung vẩy hai tay ra điều nũng nịu: Hứ, đã có gì đâu. Anh ấy chỉ đến rủ mình đi uống nước thôi mà.
Trời, chỉ có mỗi mục đích đi uống nước mà tốn nhiều mét phim quá, sau đó họ lại ngồi ở một quán café và cũng vẫn cái lối chuyền bóng một chạm, một chạm, lại một chạm rất nhịp nhàng ấy. Mà tốc độ bắn tiếng cứ tằng tằng phát một, rõ, trong và lanh lảnh đến dễ sợ, lại còn khóc cười lồng tiếng mới não làm sao! Cứ như muốn cười thì phải cù nách, khóc thì phải vả vào mồm cho sưng lên. Còn xem họ tán nhau đến sượng cả mặt.
Mà không chỉ phim tình yêu mới lề mề thế nhé, này thì phim về các chiến sĩ cách mạng vượt ngục: các anh bàn bạc rất kỹ trong tù, sau đó tốn khoảng vài mươi phút phim cảnh chạy trốn, leo tường, băng đồng… nhưng sau đó không ai bị bắn chết, tốt quá, nhưng mà cũng chẳng ai thoát, và tất cả lại bị bắt giam về đúng chỗ cũ, và lại tiếp tục đấu tranh với… tốc độ phim như cũ. Cũng như hồi bé, xem cải lương truyền hình rất sốt ruột: sao sắp bị bọn gian tà đuổi hãm hại đến nơi mà chàng với nàng vẫn nhủ rồi nhủ lại cầm tay, xuống xề mãi không chạy nhanh lên cho khuất mắt.Tivi làm thức dậy những huyễn tưởng về trí tuệ, sự hiểu biết và thậm chí  cả sự ganh đua mà có khi đã nhụt mất nơi công sở. Ngày nào cũng có trò chơi truyền hình khắp nơi. Người ta máu mê chơi đỏ đen thế nào thì trên tivi cũng ghê gớm như thế. Hành động “chị chơi / quay / đoán tiếp chứ?” đã thành một phản xạ có điều kiện. Sự khoan khoái được tắm mình trong phiêu lưu mà lại có đáp án ngay may ra cũng làm bùng lên được lửa nhiệt tình trong người viên chức vốn đã nguội ngắt sau 8 giờ làm việc. Với tivi bạn mang một ảo tưởng mình xông pha mọi hang cùng ngõ hẻm, với các chương trình có vẻ như mập mờ giữa tính trực tiếp với dàn dựng sẵn.
Có lẽ trước cái tivi, người viên chức bộc lộ mình nhiều, không kém so với nơi văn phòng. Bạn có để ý không, tivi mọi nhà thường được đặt long trọng ở phòng khách, chứng tỏ sự ghê gớm của nó. Phòng khách cũng là phòng sinh hoạt chung, mà sinh hoạt đây thì còn thứ gì ngoài xem tivi. Thế nên trong lúc chờ xin phép được đưa người yêu đi chơi, thì tôi ngồi chết dí ở salon, mắt nhìn tivi, tai nghe lời ông bố vợ tương lai, miệng nhanh trí phụ họa. Tôi đâu có biết là đang được ông cụ ngầm đánh giá tư cách qua cách bình luận thời sự. Không thể thờ ơ với cái máy nói này được, bạn sẽ mất điểm với bố người yêu. Rồi không xem thì bạn lơ ngơ như người không nắm bắt được hiện thực xã hội, hôm sau không biết đường mà buôn chuyện với đồng nghiệp. Tivi giờ đây thành ra một thứ thước đo đời sống. Buổi tối ấm cúng hay không, hóa ra nhiều khi lại phải cậy đến cái tivi?
(Ăn phở rất khó thấy ngon -NTQ)
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: